niedziela, 6 marca 2016

PRZYJEMNE ZASKOCZENIE

DOM JEDWABNY


Tytuł: Dom jedwabny 
Tytuł oryginału: The House of Silk
Autor: Anthony Horowitz
Tłumaczenie: Maciej Szymański
Wydawca:  Rebis
Data wydania: 2011-11-02
Stron: 304

ISBN: 978-83-7510-815-6

Od czasu do czasu ktoś podejmuje próby dopisania ciągu dalszego znanych książek sprzed lat. Ofiarami tego procederu padły dzieła różnego kalibru od opowieści o Poirocie, poprzez „Przeminęło z wiatrem”  po sienkiewiczowską Trylogię. Na ogół wyniki tych działań były, mówiąc oględnie, dość mierne. Udało się chyba tylko w przypadku Conana, ale to zupełnie inna historia. Nauczona przykrym doświadczeniem  nie oczekiwałam zbyt wiele po nowych przygodach Sherlocka Holmesa które wyszły spod pióra Anthonego Horowitza. Być może właśnie ten brak oczekiwań sprawił, że książka mile mnie zaskoczyła. Być może nie jest to najlepsza powieść jaką czytałam życiu. Być może nie jest to nawet książka roku, ale nie wspominam jej źle. Ot, takie przyjemne czytadło, które zapewniło mi kilka godzin niezbyt wyczerpującego intelektualnie acz godziwego odpoczynku. 

Jaki jest ten nowy Sherlock Holmes? Myślę, że najważniejszym słowem jest tu właśnie „nowy”. Bo choć Horowitz chwali się, że poświęcił osiem lat na analizę dzieł Conan Doyle’a, to jednak nie naśladuje go ślepo. Owszem, nawiązuje, ale nie kopiuje. W sumie różnic jest znacznie więcej niż podobieństw.  „Dom jedwabny”  to pod względem formy powieść w pełni współczesna. 

Główną różnicą, a przynajmniej taką, która mnie rzuciła się od razu w oczy, jest znacznie szerzej zarysowane tło. Cóż, Conan Doyle, pisał opowieści dziejące się tu i teraz, nie miał więc potrzeby opisywania rzeczywistości. „Koń jaki jest każdy widzi”. Do tego, jak mniemam, przynajmniej w przypadku opowiadań musiał liczyć się z pewnymi ograniczeniami miejsca. Horowitz mógł pozwolić sobie pod tym względem na większy rozmach. Właściwie nawet musiał. To, co dla współczesnych Sherlocka Holmesa było oczywiste, dziś wymaga objaśnienia, a przynajmniej przypomnienia.

Od czasów Conan Doyle’a minęło już stulecie (trochę mniej albo trochę więcej – w zależności od tego, czy za punkt wyjścia weźmiemy pierwsze, czy ostatnie publikacje). Truizmem jest stwierdzenie, że w tym okresie zaszły ogromne przemiany obyczajowo-społeczne, zmieniła  się też wrażliwość społeczna, zarówno pisarza, jak i czytelników. Horowitza, pisarza nam współczesnego, oburzają zjawiska, które dla Conan Doyle były oczywistą częścią otaczającego świata - wszechobecna bieda, nierówność społeczna, okrutne traktowanie dzieci. Autor daje temu wyraz subtelnie, aczkolwiek dobitnie.

Tyle o tym co powieści różni. A co łączy? Przede wszystkim postaci. Ten sam błyskotliwy, nieco irytujący i oddany sprawie Sherlock Holmes, ten sam wierny, trochę naiwny Watson, ta sama przemykająca się w tle pani Hudson. I tylko inspektor Lestarde jakby nieco mniej ciapowaty.

Na koniec zagadka i śledztwo, czyli to, co w przygodach Wielkiego Detektywa najważniejsze. Pod tym względem „Dom jedwabny” w pełni mnie usatysfakcjonował. Sherlock Holmes prowadzi śledztwo jak zawsze: jest spostrzegawczy, inteligentny, nie stroni od przebieranek i podstępów, chętnie korzysta z pomocy londyńskich uliczników, a gdy trzeba nie waha się rzucić w brawurową pogoń za złoczyńcą.

Podsumowując. „Dom jedwabny” nie jest, bo i  nie miał być, kopią dzieł Artura Conan Doyle. To pewnie byłoby nieznośne i wtórne. Jest za to przyjemnym nawiązaniem do klasyki kryminału. I choć spotkałam się z opiniami krytycznymi, mi osobiście całkiem przypadł do gustu.

4 komentarze:

  1. Ciekawy wpis, bardzo zachęcający :)
    Dziwię się, dlaczego nie przeczytałam jeszcze tej książki..
    Życzę powodzenia i zapraszam do swojego kącika :)
    http://truskawkoweciastka.blogspot.com/2016/02/recenzja-ksiazki.html

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Mam nadzieję, że nie będziesz rozczarowana. Dziękuję za zaproszenie!

      Usuń
  2. To jest lektura dla mnie, powinnam szybko zapisać sobie jej tytuł!
    Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Cieszę się, że mogłam podpowiedzieć coś fajnego. Przyjemnej lektury!

      Usuń